Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân dã, người Việt xưa thường nghĩ rằng: Trong mỗi mái nhà đều có Thần Táo Quân chăm sóc cuộc sống của họ.
Theo tín ngưỡng dân gian, Thần Táo quân bao gồm ba vị định đoạt phước đức cho mái ấm, hai Táo ông và một Táo bà.
Cũng theo đó, cứ đến ngay 23 tháng Chạp (ngày 23/12 âm lịch) hàng năm, các mái nhà người vn sẽ khiến mâm cơm gầy, tiễn ông Táo lên thiên đình để lên tiếng mọi việc lớn bé bỏng trong nhà của gia chủ với Ngọc Hoàng (hay Ông Trời).
Phong tục này đã được người vn truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác như một nét bản sắc văn hóa rất dị của nước ta.
Không khí Tết nhộn nhịp mở màn kể từ ngày "tiễn" Ông táo về bỏ xác.
Vị Ông táo nói quanh nói quẩn năm chỉ ở trong bếp, biết hết mọi chuyện trong nhà, vì vậy để Vua Bếp "phù trợ" cho mình được đa dạng nhân tố hên trong năm mới, người ta thường khiến cho lễ đưa tiễn ông Táo về chầu Trời rất long trọng.
 |
| Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo. Ảnh: Gia đình vn |
Lễ vật
Lễ vật cúng Táo công truyền thống gồm có: mũ ông Công ba cỗ hay ba chiếc: nhị mũ đại trượng phu và một mũ phụ nữ.
Mũ bỏ ra cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ Táo bà thì không có cánh chuồn.
Những mũ này được trang sức với các gương nhỏ bé hình tròn óng ánh và những giây kim tuyết màu sắc sặc sỡ.
Màu sắc của mũ, áo hay hia ông Công đổi mới hàng năm theo ngũ hành.
Những đồ "vàng mã" này (mũ, áo, hia, và một số vàng thoi bằng giấy) sẽ được đốt đi sau lễ cúng ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp cùng với bài vị cũ. Sau đó người ta lập bài vị mới cho Táo Công.
Theo tục xưa, riêng đối với những nhà có con nít, người ta còn cúng Ông táo một con gà luộc nữa. Gà luộc này phải thuộc loại gà tồ mới tập gáy (tức gà mới lớn) để hàm ý nhờ Ông táo xin với Ngọc Hoàng Thượng Đế cho đứa trẻ sau này lớn lên có phổ quát nghị lực và nhựa sống hiên ngang như con gà tồ vậy!
Ngoài ra, để các ông và các bà Táo có phương tiện về chầu trời, ở miền Bắc người ta còn cúng một con cá chép còn sống thả trong chậu nước, ngụ ý "cá hóa long" nghĩa là cá sẽ biến thành Rồng đưa ông Táo về trời.
Con cá chép này sẽ "phóng sinh" (thả ra ao hồ hay ra sông sau khi cúng).
Ở miền Trung, người ta cúng một con ngựa bằng giấy với yên, cương vừa đủ. Còn ở miền Nam thì dễ chơi hơn, chỉ cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy là đủ.
Mâm cỗ
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo không cần cầu kỳ nhưng lại cần sự long trọng, chú ý, thể hiện được tấm lòng thành của gia chủ trước bàn độc vị thần cai quản đất đai và vị thần cai quản bếp nước.
Tùy theo từng gia đạo, người ta hoặc làm cho lễ mặn (với xôi gà, chân giò luộc, các món nấu nấm, măng...v...v) hay lễ chay (với trầu cau, hoa, quả, giấy tiến thưởng, giấy bạc..v...v..) để tiễn Táo công.
Ngày 23 04 tuần Chạp hàng năm là thời gian kết thúc một năm lao động, hoàn tất mọi công việc bận bịu của một năm để tiễn Táo quân lên báo cáo trên Thiên đình.
Cho nên, mỗi mái ấm cần phải sẵn sàng một mâm cỗ đầy đủ để tiễn các thần đi.
Sau khi tiễn ông Táo, dân chúng khởi đầu quét dọn tòa tháp, lau chùi đồ cúng ông bà tiên nhân, treo tranh, câu đối, cắm hoa ở những nơi trọng thể.
Người vietnam thường khiến lễ tiễn ông Công, ông Táo rất cường thịnh biên soạn với hy vọng những điều tốt cuốn hút nhất sẽ được thưa với Ngọc Hoàng, và những nhân tố không may mắn hoặc không tốt sẽ được lên tiếng nhẹ đi, việc làm cho này có thể là do văn hóa và thói quen từ xa xưa truyền lại.
Lễ cúng đưa tiễn ông Táo chầu Trời thường được cúng vào sớm trưa 22 04 tuần Chạp Âm lịch hàng năm, hoặc sáng sớm ngày 23.
Giả dụ gia chủ vì vướng bận công việc cần thiết thì cũng phải xong xuôi việc phụng dưỡng trước 12 giờ trưa 23 bốn tuần Chạp vì người Việt quan niệm phải kịp giờ để ông Táo lên Thiên đình.
Thời gian này một vài năm trước những chậu mai vươn lên chan chứa sinh khí. Nhưng năm nay, mai ở những vườn mai trên đường Tam Bình (P. Tam Phú Q. Thủ Đức TP.HCM) bi thương đến lạ thường.
“Tết này không tìm tivi thì thôi, nhưng tết nhất cũng phải có cành đào, cây quất cho bố con anh ngồi ngắm chứ. Đã không có tivi mới để xem, cũng không có đồ gì đặc biệt để ăn, vậy Tết bố con anh nhân thức làm gì?”...
Diệu Bình (tổng phù hợp)
Xem nhiều hơn: An toàn thực phẩm mùa lễ tết
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét