"…Mặc dư luận 'ném đá', giọng ca Trong khoảng bữa nay cho nhân thức cô không bị ảnh hưởng phổ thông bởi điều này… Hãy hóa thân tham gia Chi Pu, viết một bài văn tự sự có sử dụng nhân tố biểu cảm kể về một ngày của bản thân sau khi công bố MV Trong khoảng bữa nay.” chậm triển khai là nội dung trong đề thi Ngữ văn lớp 10 của một trường PTTH gây xôn xao, tranh biện mấy ngày qua.
 |
| Chi Pu vào đề thi Ngữ văn lớp 10 |
Đây chẳng hề là lần đầu tiên một sự kiện, hero của giới tiêu khiển bước tham gia đề thi PTTH. Hồi tháng 2/2017, đề thi môn Ngữ văn lớp 11 trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc trích bài hát Lạc trôi của nam ca sĩ Sơn Tùng M-TP và yêu cầu sinh viên xác định phương án diễn tả, thông điệp...
Những đề thi Ngữ văn thành lập đã trở thành ngày càng chung trong mấy năm lại đây. Một mặt, nó đem đến cảm giác gần cận, thời sự, mới mẻ, khác với tính chất khô khan, rập khuân vốn đã bị phê phán phổ quát của “văn mẫu”. Đương nhiên, yếu tố mà không ít thầy giáo ngữ văn cũng như dư luận thắc mắc là “mở” đến đâu để vẫn hướng được cho học sinh vào chân - thiện - mỹ, để không biến thành tùy nhân thể, ngẫu hứng?
Chả hạn, với trường thích hợp Lạc trôi. Sơn Tùng M-TP là một ca sĩ được bạn teen ngưỡng mộ. Nhưng chưa nói tới chuyện ca trong khoảng khó khăn nắm bắt, thì giá trị, thẩm mỹ của bài hát cũng là nhân tố đầy bàn cãi.
Câu 1, Phần 2 của đề thi còn đòi hỏi sinh viên viết đoạn văn trưng bày suy nghĩ về quan điểm vui vẻ được đưa ra trong đoạn trích. Một thầy giáo đã nhận xét: “…căn cứ câu chữ thì không người nào hiểu ca từ của Lạc trôi thực sự muốn nói gì? Cũng chẳng thể lý giải nổi thông điệp lời bài hát. Kiến giải của người ra đề về ý kiến: “Hạnh phúc không bao giờ có sẵn. Vui vẻ do chính loài người tạo nên” lại hoàn toàn “lạc trôi” so với nội dung của ca trong khoảng.” [1]
Còn quanh “đề văn Chi Pu”, Tấn sĩ Văn học Phạm Hữu Cường đã nhận xét: “Về mặt sư phạm cũng như về chuyên ngành, đề thi này còn nhiều hạn dè bỉu như: Tính giáo dục không cao, nhất là khi liên quan đến việc các nghệ sĩ “ném đá” nhau. Vì thế, nó có ảnh hưởng không tốt về mặt giáo dục với các em. Thứ hai, không nên để các em sinh viên đon đả tới những lùm xùm trong giới showbiz vì không thích hợp với lứa tuổi của các em.”[2]
 |
| Chi Pu và Sơn Tùng M-TP đều đã được đưa tham gia đề thi Ngữ văn PTTH |
“Tạo dựng” không có tức là tùy một thể
Nhìn vào phương pháp ra đề này thì nhịn nhường như đang có một sự đánh đồng đề văn “thành lập”, có tính thời sự tức là có thể gom mọi sự lùm xùm đang xảy ra, kể cả những chuyện vô thưởng vô phạt và vô ích trong thị trấn hội… để đưa tham gia đề văn cho các em. Nắm bắt tương tự chẳng khác nào đang hạ thấp giáo dục, hạ thấp môn văn.
Mặt khác ví như đã bám theo thời sự, vì sao các thầy cô không đi cùng thời sự văn chương? Chẳng hạn ra đề thi nói quanh nói quẩn những cuốn sách có trị giá, đoạt giải thưởng lớn trong và ngoài nước, có nhân vật phù hợp với các em, chứa đựng những khó khăn mang nhân phiên bản, tính thời sự đại, thời đại.
Ví dụ, tôi từng biết cô giáo một lớp trung học (ở nước ngoài) đã cho sinh viên đọc cuốn Cuộc đời của Pi (Life of Pi), sau đó cho các em đề văn “Hãy nêu suy nghĩ và cảm nghĩ của bạn dạng thân về việc vì sao cậu nhỏ Pi lại phải gắng thông thường sống hòa bình với một con hổ khi cả nhì cùng lênh đênh trên chiếc thuyền xiêu dạt trên biển sau vụ đắm tàu”.
Đề văn này buộc các em phải đọc kỹ công trình, song song có những suy ngẫm nghiêm chỉnh về nghĩ suy, thái độ, hành vi của Pi khi đối diện với lằn tinh ma sống - chết, khi cậu đề xuất học cách thức chung sống với một con thú hoang và cố gắng sinh tồn. Đây là một đề bài có tính nhân bạn dạng rất cao và chỉ cần một bài văn như vậy cũng có thể thay hàng chục bài giảng giáo yếu tố, khuyến khích các em tò mò quả đât, học bí quyết khiến người.
Còn nếu đã sử dụng thời sự, nên chọn những câu chuyện có ảnh hưởng lớn tới việc sinh ra nhân cách, lối sống của các em. Trong khi, những câu chuyện được chọn nên là những sự việc có tính điển hình, tích cực và đủ bình thường để không thành tiến công đố.
Bởi mặc dầu có cởi mở đến đâu đi nữa, nhà trường cũng không hề là nơi chạy theo các chuyện phiếm, vẫn phải là nơi giúp sinh viên định hình nhân cách, trị giá sống, nhân loại quan… Nhất là giờ đây khi phổ quát thông tin nhiễu loàn trên mạng xã hội và truyền thông đang ảnh hưởng đến các em, thì trường học phải giúp sinh viên biết phân biệt sáng suốt, giữ được sự điềm tĩnh quan trọng, cùng lúc có thể truyền ngẫu hứng mạnh khỏe về những điều tốt đẹp, sự đàng hoàng cho các em.
Chả hạn mới đây có câu chuyện của học sinh Vũ Huy Hoa Phượng đỏ ở Đại học Điện lực. Gia đạo gian truân, vừa đi học vừa chạy xe ôm ấp kiếm tiền ăn học, nhưng khi khách đi xe quên 320 triệu đồng gửi trong hộc chứa của xe, em đã trình báo công an để trả lại cho người mất. Thử hình dong, số tiền lớn đó có thể giúp em hoàn toàn đổi mới cuộc sống của bản thân mình.
Ví như trong khoảng câu chuyện này, chẳng hạn các thầy cô ra đề văn “Đặt chính mình vào vị trí của Vũ Huy Hoa Phượng đỏ, một sinh viên có điều kiện kinh tế eo hẹp đang thiếu tiền ăn học, em sẽ làm gì với số tiền 320 triệu tiền việt mà khách xem nhẹ? Vì sao em lại hành động tương tự?”. Khi đó, đề thi sẽ giúp học sinh nhận được phổ biến bài học hữu dụng cho cuộc sống, giúp các em hướng thiện từ một câu chuyện có thật, một loài người đàng hoàng có thật vốn trở thành đơn lẻ trong thời buổi này.
Là một người mẹ, một người quan tâm tới thế hệ mai sau nước nhà, tôi rất mong rằng các trạm xe buyt, thầy cô luôn cân nhắc tới chỉ tiêu giáo dục và mục tiêu dạy văn trong nhà trường khi ra đề thi, để mặc dù đề có “mở” tới đâu cũng phải giữ được những nguyên tắc nền móng, căn cốt. Chứ “thành lập” một cách thức tùy một thể, cực cam đoan thì e lợi chẳng thấy đâu mà hại thì rất nhiều.
Nguyễn Anh Thi
--------
[1] Có nên đưa lời bài hát 'Lạc trôi' tham gia đề thi Ngữ văn?, Zing.vietnam, 16/02/2017.
[2] Tranh luận Chi Pu vào đề thi Văn, Dân trí, 10/12/2017.
Xem nhiều hơn: An toàn thực phẩm mùa tết
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét